NORA - Norræna Atlantssamstarfið

Norræna Atlantssamstarfið (NORA) eru samtök fjögurra landa og fellur starfsemin undir byggðastefnu Norrænu Ráðherranefndarinnar. 

Starfssvæði NORA nær til Grænlands, Íslands, Færeyja og strandhéraða Noregs (níu norskra strandfylka frá Finnmörku í norðri til Rogalands í suðri svo og Svalbarða). Landfræðileg lega, sameiginleg einkenni, viðfangsefni, saga, stofnanir svo og menningarleg bönd tengja NORA-löndin.

NORA styrkir samstarf á svæðinu með það að markmiði að gera Norðuratlantssvæðið að öflugu norrænu svæði, sem einkennist af sterkri sjálfbærri efnahagsþróun. Það er meðal annars gert með því að styðja samstarf í atvinnulífi og rannsókna- og þróunarstarf  þvert á landamæri.

NORA er fjármagnað af Norrænu ráðherranefndinni ásamt framlagi allra fjögurra landanna sem að samstarfinu standa. Í NORA-nefndinni eru tólf fulltrúar, þrír frá hverju landi á NORA-svæðinu. Einn frá hverju landi situr í framkvæmdastjórn NORA.

Skrifstofa NORA er í Þórshöfn í Færeyjum. Í hinum löndunum eru landsskrifstofur þar sem starfa tengiliðir fyrir NORA. Á Íslandi er Byggðastofnun landsskrifstofa NORA og Hanna Dóra Björnsdóttir tengiliður.

Miðlun þekkingar
Fréttapistlar sem skrifaðir eru sérstaklega fyrir fréttabréf NORA birtast mánaðarlega á heimasíðu þess. Þar að auki er stöðugt að finna ábendingar um fréttir og atburði á svæðinu á fésbókarsíðu NORA.

Verkefnastyrkir
NORA styrkir fjármögnun samstarfsverkefna, ef þau falla undir þau markmið sem lýst er í skipulagsáætluninni. Hægt er að sækja um styrki tvisvar á ári, í mars og október og er það auglýst á heimasíðu Byggðastofnunar, sem og heimasíðu NORA og í dagblöðum.

Í umsóknunum skal taka mið af stefnu NORA 2025-2028, sjá hér.

Áherslusvið núgildandi stefnu vegna styrkveitinga eru eftirfarandi: 

Afhendingaröryggi. Leiðir og lausnir sem tryggja hringrásarhagkerfi, auka öryggi og atvinnutækifæri. Til dæmis verkefni tengd afhendingaröryggi orku, matvælaframleiðslu, vatni og hreinlæti, samgöngum og heilsu.

Gervigreind (AI). Nútímalegar tæknilausnir sem bæta framleiðni og öryggi sérstaklega á strjálbýlum svæðum. Verkefni tengd nýsköpun, orku, auðlindanýtingu og heilsu og verkefni sem viðhalda eða skapa atvinnu- og búsetutækifæri á afskekktum svæðum.

Sjálfbær ferðaþjónusta. Áhersla á menningararf og upplifanir sem koma heimamönnum til góða og staðbundinni framleiðslu. Verkefni sem stuðla að sjálfbærni og byggja á hefðum, staðartengslum og matargerð. Verkefni sem efla afskekkt eða fámenn samfélög.

Aðlaðandi samfélag. Efnahagslegar, menningarlegar og félagslegar aðgerðir sem tryggja að ungmenni setjist að, velji að vera áfram - eða snúi aftur heim. Verkefni sem bæta hag barna, ungmenna og fjölskyldna. Sérstaklega með tilliti til atvinnutækifæra, lífsgæða og staðartengsla.

Hreifanleiki og græn skref. Fjölbreyttar lausnir sem styðja sjálfbæra þróun og störf. Forgangsröðun verkefna og aðgerða sem efla svæðisbundin atvinnutækifæri, óstaðbundin  störf og þekkingarmiðlun á milli svæða. Græn skref.

Sjávarútvegur og matvælaframleiðsla. Sjálbærar og nýstárlegar lausnir í sjávarútvegi og matvælaframleið‘slu sem styrkja hagkerfi strandsamfélaga á starfssvæðinu. Verkefni þar sem staðbundið hráefni er nýtt á nýstárlegan hátt. Verkefni sem stuðla að sjálfbærum fiskveiðum, fiskeldisaðferðum og nýtingu hafsins. Frumkvæðisverkefni sem endurnýta eða fullnýta auðlindir sjávar og styrkja með því hringrásarhagkerfið.  Verkefni sem samþætta aukaafurðir í sjávarútvegi í aðrar verðmætakeðjur s.s. líftækni eða lyfjaiðnað.

Silfurhagkerfið. Eldra fólk sem auðlind samfélaga. Verkefni sem fela í sér þátttöku eldri borgara í verðmætasköpun og efnahagslegum vexti dreifðra byggða. Verkefni sem hlúa að virði og vellíðan eldra fólks og efla samstarf milli kynslóða, með aðstöðu þvert á aldur eða gegnum verkefni s.s. sameiginlega garðyrkju eða framleiðslu matvæla.

Auk þessa hefur NORA áhuga á að efla samstarf við nágranna til vesturs, með því að styrkja verkefni þar sem um samstarf NORA-landanna við Kanada og skosku eyjarnar er að ræða. Þátttakendur frá þessum löndum geta þó ekki notið fjárstuðnings NORA. Aðalskrifstofan veitir aðstoð við að finna samstarfsaðila frá Kanada og skosku eyjunum.

Skilyrði fyrir verkefnastyrk frá NORA er að a.mk. tvö af NORA-löndunum fjórum (Grænlandi, Íslandi, Færeyjum og strandsvæðum Noregs) séu þátttakendur. NORA veitir aðstoð við að finna samstarfsaðila. Þá aðstoð má fá gegnum aðalskrifstofu NORA í Færeyjum og landsskrifstofur á Grænlandi, Íslandi og Noregi.

Umfang verkefnastuðnings
Hámark NORA-styrkja: 

• 50% af heildarkostnaði verkefnis
• 500.000 danskar krónur árlega í að hámarki þrjú ár

Sækja þarf um árlega, þó svo verkefni séu til þriggja ára.

Umsóknir
Umsóknarfrestir NORA eru tvisvar á ári. Sá fyrri er auglýstur um eða eftir miðjan janúar með umsóknarfrest í byrjun mars, en sá síðari er auglýstur um eða eftir miðjan ágúst með umsóknarfrest í byrjun október. Dagsetningar umsóknarfresta er að finna á heimasíðu NORA,

Umsóknir skal senda rafrænt gegnum heimasíðu NORA.

Umsóknarform og leiðbeiningar varðandi umsóknir má finna á heimasíðu NORA.

Tengiliður á Íslandi
Hanna Dóra Björnsdóttir, sími 455 5454, netfang: hannadora@byggdastofnun.is

Tengiliðir veita ráðgjöf og upplýsingar og aðstoða við að finna samstarfsaðila í hinum NORA-löndunum. Einnig má leita nánari upplýsinga hjá skrifstofu NORA í Þórshöfn, sími +298 306990

Hér má sjá upplýsingar um styrkt verkefni frá 2025.

Yfirlit NORA verkefna með íslenskri þátttöku frá árinu 2018-2024 má finna hér.

Yfirlit yfir verkefni frá 2017 og eldri. 

Uppfært 19.1.2026