Áhrif loftslagsbreytinga og sveitarfélög
Aðlögun að áhrifum loftslagsbreytinga er mikilvægt byggðamál.
Breytingar í loftslagi og umhverfi vegna loftslagsbreytinga geta haft bein áhrif á þær grunnforsendur sem byggðir landsins hvíla á. Hér er ekki aðeins átt við möguleg áhrif loftslagsbreytinga á auðlindir okkar og náttúruvá, heldur má einnig nefna öryggi og áreiðanleika samgangna, fráveitur, orku- og fjarskiptainnviði, heilbrigði vistkerfa, skipulagsmál, aðgengi að ýmiskonar þjónustu og afkomu lykilatvinnugreina á borð við landbúnað, sjávarútveg og ferðaþjónustu. Áhrifin geta verið mismunandi eftir landshlutum og jafnvel innan landshluta. Því er aðlögun í eðli sínu staðbundið verkefni.
Verkefnið Aðlögun sveitarfélaga að áhrifum loftslagsbreytinga er aðgerð C.10. Áhrif loftslagsbreytinga og sveitarfélög í núgildandi byggðaáætlun sem lauk í febrúar 2026. Fimm íslensk sveitarfélög tóku þátt í verkefninu þar sem markmiðið var að þróa sannreynda aðferðafræði við áhættumat innan sveitarfélaga og mótun og forgangsröðun aðlögunaraðgerða. Verkefnið, sem var á ábyrgð umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytis, var framkvæmt af Byggðastofnun (verkefnastjórn), skrifstofu loftslagsþjónustu og aðlögunar hjá Veðurstofu Íslands, Skipulagsstofnun og umhverfis-, orku og loftslagsráðuneyti.
Aðferðafræðin sem út úr verkefninu kom var gefin út í fyrstu útgáfu leiðarvísis fyrir sveitarfélög um aðlögun að áhrifum loftslagsbreytinga. Markmið leiðarvísisins er að styðja íslensk sveitarfélög við mótun og innleiðingu aðgerða til aðlögunar að áhrifum loftslagsbreytinga. Leiðarvísirinn sameinar einföld skref og verkfæri sem gera sveitarfélögum kleift að hefja vinnuna óháð stærð, umfangi eða sérhæfðri þekkingu.
Leiðarvísinn, Frá áskorunum til aðgerða - leiðarvísir fyrir sveitarfélög um aðlögun að áhrifum loftslagsbreytinga má nálgast hér.
